تنها ساعتی پس از اعلام رسمی توافق میان ایران و ایالات متحده توسط دونالد ترامپ، شوک این تفاهم سیاسی، نبض بازارهای جهانی را کند کرد. بهای طلای سیاه در نخستین روز معاملاتی هفته سقوطی ۴ درصدی را تجربه کرد تا فعالان بازار، این توافق را پایان «عصر اضطراب ژئوپلیتیک» در خاورمیانه تفسیر کنند.

واشنگتن وعده آزادی کشتیرانی داد و تهران، پس از ماهها ایستادگی، به میز امضای تفاهمنامه ای بازگشت که بذر آن در دل آتش بس فروردین ماه کاشته شده بود.

بگذارید نفت جریان یابد

به گزارش خبرنگار دکل پرس، در حالی که معامله گران خود را برای هفت های پرتنش آماده می کردند، اعلام توافق هسته ای-دریایی ایران و آمریکا، ورق را برگرداند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، شامگاه یکشنبه به وقت محلی با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، عملاً پایان محاصره دریایی و بحران تنگه هرمز را اعلام کرد. او در پیامی که بی شباهت به یک فرمان اجرایی خطاب به بازار نبود، نوشت: «کشتی های جهان، موتورهای خود را روشن کنید. بگذارید نفت جریان یابد.»

یک جمله ترامپ، یک سقوط نفتی

این جمله کوتاه کافی بود تا بهای نفت خام برنت با ۳.۵۱ دلار کاهش (۴.۰۲ درصد) به ۸۳.۸۲ دلار در هر بشکه سقوط کند. شاخص وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز حتی ریزش بیشتری را تجربه کرد و با ۳.۹۳ دلار کاهش (۴.۶۳ درصد) به ۸۰.۹۵ دلار رسید.

بازگشت نفت ایران به مسیر امن صادرات

تحلیلگران رویترز این کاهش قیمت را «واکنش مستقیم به حذف ریسک جنگی و بازگشت نفت ایران به مدار صادرات امن» توصیف کرده اند.

رقص دیپلماسی روی میدان مین

این تفاهمنامه محصول نبردی دیپلماتیک است که از ۱۹ فروردین ماه و همزمان با برقراری آتش بس شکننده آغاز شد. در آن مقطع، جمهوری اسلامی ایران با ارائه طرحی ۱۴ بندی، چارچوب اولیه مذاکرات را ترسیم کرد. اما راه رسیدن به این نقطه، هموار نبود. در طول ۶۰ روز گذشته، متن پیشنویس بارها میان پایتخت ها در رفت و آمد بود؛ طرفین گاه دیدگاههای خود را تحمیل می کردند و گاه به نقض آتش بس متوسل می شدند.
شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان به عنوان میانجی اصلی، دقایقی پیش از ترامپ از این موفقیت پرده برداشت و اعلام کرد که تشریفات نهایی این یادداشت تفاهم، روز جمعه ۲۹ خرداد ماه در سوئیس برگزار خواهد شد. حالا قرار است در یک بازه ۶۰ روزه، مذاکرات فشرده تری برای دستیابی به یک توافق جامع و رفع کلیه موارد مناقشه صورت گیرد.

گشایش تنگه؛ برگ برنده یا عقب نشینی؟

بخش کلیدی اظهارات ترامپ که بازار نفت را تحت تأثیر قرار داد، فرمان او مبنی بر «اجازه کامل بازگشایی تنگه هرمز بدون عوارض» و «رفع فوری محاصره دریایی ایالات متحده» بود. این عبارات نشان می دهد که اقتصاد جنگ، بیش از هر زمان دیگری به اقتصاد سیاست گره خورده است. ایران در حالی پای میز امضا مینشیند که به گفته تحلیلگران سیاسی، علیرغم فشارهای واشنگتن، موفق شد اصل «لغو محاصره در ازای تضمین عبور امن انرژی» را در متن بگنجاند و از مواضع کلیدی خود عقب نشینی نکند.

آزمون اعتمادسازی در قلب بازار انرژی

با کاهش تنش در آبراه های حیاتی، پیش بینی می شود روند نزولی قیمت حامل های انرژی ادامه یابد؛ هرچند کارشناسان هشدار می دهند که این آتش بس همچنان شکننده است. ۶۰ روز آینده، آزمون بزرگ اعتمادسازی میان تهران و واشنگتن خواهد بود؛ آزمونی که بازار نفت با حساسیت لحظه به لحظه آن را رصد میکند.