تغییر نقشه لجستیک انرژی؛ بازگشت نفت از خارک و جهش ۲.۹ برابری ترانزیت دریایی روسیه به ایران

خلاصه خبر
در حالی که تنشهای ژئوپلیتیک در تنگه هرمز همچنان ساختار تردد در آبراههای منطقه را تحت تأثیر قرار داده، دادههای ماهوارهای از یک تغییر راهبردی در جریان نفت و فرآوردهها حکایت دارد. بازگشت فعالیتهای بارگیری در پایانه غربی جزیره خارک و جهش چشمگیر حجم محمولههای مایع در مسیر دریای خزر، نشاندهنده تلاش برای ایجاد مسیرهای جایگزین و مدیریت جدید صادرات در سایه محدودیتهای بینالمللی است.
به گزارش دکل پرس ، پس از یک دوره ۲۵ روزه توقف کامل، پایانه غربی جزیره خارک بار دیگر به چرخه عملیاتی بازگشت. تصاویر ماهوارهای تأیید میکنند که یک نفتکش غولپیکر از کلاس VLCC، با طولی بالغ بر ۳۳۳ متر، پس از گذشت حدود ۲۵ روز انتظار در منطقه، سرانجام در روز سهشنبه (۱۲ اوت) پهلو گرفته و فرآیند بارگیری نفت خام را آغاز کرده است. این بازگشت فعالیت، نشانهای از تلاش برای احیای جریان خروجی نفت در یکی از حساسترین نقاط استراتژیک جهان است.
افزایش حضور «کشتیهای سایه» در لنگرگاه لارک
همزمان با فعال شدن خارک، لنگرگاه شمال لارک که در نزدیکی تنگه هرمز قرار دارد، شاهد تغییری محسوس در الگوی ترددهای دریایی بوده است. بررسیها نشان میدهد که تعداد شناورهای مستقر در این منطقه تنها در بازه زمانی دو روزه (از ۱۰ تا ۱۲ اوت)، از ۲۸ فروند به ۳۵ فروند افزایش یافته است.
نکته تأملبرانگیز، ماهیت فنی این شناورهاست؛ بهطوری که حدود ۷۴ درصد از این کشتیها با خاموش کردن سیستم شناسایی خود (AIS)، در قالب «کشتیهای سایه» به فعالیت خود ادامه میدهند. شناسایی ۱۰ فروند از این شناورها بهعنوان کشتیهای تحت تحریم، نشان میدهد که لنگرگاه لارک به شکلی فزاینده در حال جذب تناژهای تحریمی و ایفای نقش در سازوکار جدید صادرات نفت ایران است. در این میان، حضور ۳۶ فروند شناور تندرو در کریدورهای شمالی نیز ابعاد جدیدی از اقدامات امنیتی یا گشتزنی در این منطقه را بازگو میکند.
جهش ۲.۹ برابری محمولههای روسیه در دریای خزر
یکی از برجستهترین تحولات، تغییر ساختار در کریدور ترانزیتی دریای خزر است. دادهها نشان میدهند که از زمان تشدید محاصره در تنگه هرمز (فوریه گذشته)، حجم انتقال محمولههای مایع از روسیه به ایران با رشدی خیرهکننده، ۲.۹ برابر شده است.
این جهش آماری، نتیجه افزایش تعداد محمولهها از ۸ به ۲۳ مورد در یک بازه ۱۶۴ روزه است که منجر به جهش حجم کالا از ۱۷۴ هزار بشکه به بیش از ۴۳۷ هزار بشکه شده است. با این حال، این مسیر همچنان یک «کریدور یکطرفه» محسوب میشود؛ چرا که جریان محمولهها از سمت ایران به روسیه همچنان صفر گزارش شده است. مذاکرات جاری میان ایران و روسیه بر سر حذف موانع لجستیکی و پیوند دادن این مسیر به پروژه راهآهن رشت-آستارا، نشاندهنده تلاش جدی برای تبدیل این مسیر به یک جایگزین پایدار در برابر فشارها بر تنگه هرمز است.
از آسیب کابلهای زیردریایی تا بحران امنیت جهانی
این تغییرات در حالی رخ میدهد که ریسکهای دریایی از خلیج فارس تا اقیانوس هند در حال گسترش است. حادثه اخیر آسیب به کابل زیردریایی در نزدیکی استرالیا، هشداری جدی درباره آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی جهان بود. کنار هم قرار گرفتن این رویدادها ، از فعالیتهای پنهان در خلیج فارس تا آسیب به زیرساختهای زیرسطحی در سایر نقاط جهان، نشان میدهد که امنیت تجاری و انرژی، اکنون با پیچیدگیهای بیسابقهای در پهنههای آبی روبروست که بازنگری در استراتژیهای امنیتی را اجتنابناپذیر میکند.
بر اساس این گزارش، روند جاری نشان میدهد که بازیگران منطقه در حال گذار از مدلهای سنتی تجارت به سمت مدلهای «مقاومتی» هستند. افزایش چشمگیر ترانزیت از روسیه و استفاده گسترده از کشتیهای بدون شناسایی در لارک، نشاندهنده این است که اقتصاد انرژی در حال بازآرایی خود در مسیرهای جایگزین و با روشهای پنهانتر است.
































کامنت ها